Zyrtarët e Serbisë e kishin quajtur deri së fundi “shok të madh” liderin tashmë të rrëzuar të Venezuelës, Nicolas Maduro, ndërsa rrëzimin e tij në një aksion amerikan e cilësuan si shprehje të “të drejtës së forcës” dhe “të drejtës së më të fortit”, raporton Spektatori.
Sipas analistes Jelica Miniq nga Lëvizja Evropiane në Serbi, këto vlerësime nuk ishin të njëjta kur Rusia nisi luftën në Ukrainë në vitin 2022. Ajo thekson se Beogradi zyrtar mbështeti integritetin territorial të Ukrainës, por refuzoi t’u bashkohej sanksioneve perëndimore ndaj Rusisë, duke vazhduar marrëdhëniet me Moskën.
Ndërkohë, Serbia kishte forcuar lidhjet me Venezuelën dhe regjimin e saj autoritar, një vend i afërt me Rusinë dhe nën sanksione të Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara. Maduro u arrestua më 3 janar në një aksion të SHBA-së dhe u transferua në Nju Jork, ku do të përballet me akuza për trafik droge.
Një ditë pas arrestimit, presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq deklaroi se rendi i vjetër botëror po shembet dhe se në botë po dominon “e drejta e forcës”, duke shtuar se fjalë më të ashpra nuk janë përdorur për të mos dëmtuar marrëdhëniet me SHBA-në.
Miniq vlerëson se qëndrimi i Vuçiqit lidhet me interesa dypalëshe dhe frikën se Serbia mund të japë arsye për presione apo ndërhyrje ndërkombëtare ndaj regjimit të tij. Megjithatë, Vuçiq ka deklaruar se e respekton presidentin amerikan Donald Trump dhe interesat e SHBA-së, por se Serbia nuk ka alternativë tjetër përveç respektimit të së drejtës ndërkombëtare.
Shumica e vendeve të Ballkanit Perëndimor e mbështetën aksionin amerikan, duke e cilësuar regjimin e Maduros si narko-kriminal dhe jodemokratik. Ndërkohë, Irani, Rusia dhe aleatët e tyre e dënuan ndërhyrjen, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së e quajti atë një precedent të rrezikshëm.
Marrëdhëniet Serbi–Venezuelë ishin forcuar sidomos për shkak të qëndrimit të Karakasit kundër pavarësisë së Kosovës. Serbia dhe Venezuela kishin nënshkruar edhe marrëveshje për heqjen e vizave, ndërsa zyrtarë të lartë serbë kishin marrë pjesë në inaugurimin e mandatit të tretë të Maduros.
Megjithëse Serbia është harmonizuar pjesërisht me sanksionet e BE-së ndaj Venezuelës, ajo nuk e ka vënë seriozisht në dyshim legjitimitetin e Maduros, duke ruajtur një qëndrim të dyzuar mes Perëndimit dhe aleatëve tradicionalë.
Së fundi, kritikat ndaj aksionit amerikan janë shpërndarë edhe nga tabloidet proqeveritare në Serbi, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se qëndrimet e Beogradit mund të ndikojnë në marrëdhëniet me SHBA-në dhe integrimin euroatlantik të rajonit, raporton Spektatori.
